Soru:
Namazın sıhhat şartlarından olan setr-i avret (tesettür/örtünme) erkeklerde nasıl olmalıdır? Bugünün terimiyle fanila atlet denilen atlet ile ve yarım kol diye tabir edilen atlet ile namaz kılınabilir mi? Hanefî mezhebine göre bu durum nasıl olmalıdır?
Cevap:
Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, erkeğin erkeğe karşı avretiyle ilgili şöyle buyurdu:
” ما بين السرة والركبة”
“Göbekten dize kadar.” (İbn Hanbel, Ebu Davud, Darekutnî)
Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:
” لا تكشف فخذك، ولا تنظر إلى فخذ حي أو ميت”
“Bacağını gösterme. Canlı olsun ölü olsun birinin bacağına bakma.” (Ebu Davud)
Bu genel bir ifadedir. Buna göre bacak avret olur. Buradan hareketle kadının bacağı da diğer kadına avret olur. Ancak erkeğe, yüzü ve elleri dışında her yeri avrettir.
Curhud adlı Müslüman bacağını açınca Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona şöyle dedi:
“غط فخذك، فإن الفخذ من العورة”
“Bacağını ört, zira bacak avrettendir.” (Tirmizî)
Fakat örtü dizine ve göbeğe ulaşmalıdır. Örtünün diz ve göbek sınırlarına ulaşabilmesi için dizden ve göbekten birer miktarın da örtülmesi gerekir. Aksi hâlde diz üstü ve göbeğin altı görünür. Vacibe ulaşabilmek için gerekli olan husus da vaciptir.
Hanefî mezhebine göre göbek avretten sayılmaz; örtülmemesi sorun değildir. Ancak diz avrete dâhildir. Bu sebeple diz mutlaka örtülmelidir.
Hanefîler, diğer mezhepler gibi bu hadislere binaen hareket etmişlerdir. Bununla birlikte şu hadisi de esas almışlardır:
Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:
“الركبة من العورة”
“Diz avrettendir.” (İbn Hanbel)
Buna göre göbek ile diz arası örtülürse ve Hanefî mezhebine göre ayrıca diz de buna dâhil edilirse, erkek Müslüman namazını kılabilir.
Erkek Müslüman bu yerleri örttüğü takdirde, “fanila atlet denilen atlet ile ve yarım kol diye tabir edilen atlet” ile de namaz kılabilir. Göbek üzerinde hiçbir şey giymese de namaz kılabilir.
Esad Mansur