Soru:
Cuma namazının önündeki ve sonundaki sünnetler var mı? Varsa delilleri nelerdir?
Cevap:
Öğle Namazının Sünnetleri
İbn Ömer (r.a.) şöyle dedi:
“Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte öğle farzından önce iki rekât (sünnet olarak) kıldım, farzdan sonra da iki rekât (sünnet olarak) kıldım.” (Tirmizî)
Âsım bin Damre şöyle rivayet etti:
“Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, öğle farzından önce dört rekât (sünnet olarak) kılar, farzdan sonra ise iki rekât (sünnet olarak) kılardı.” (Nesâî)
Âişe (r.a.) şöyle rivayet etti:
“Evimden (kendi eşi olan) Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, öğle namazına çıkmadan önce dört rekât (sünnet olarak) kılardı. İnsanlara imamlık yaparak öğle farzını kıldıktan sonra eve gelir ve iki rekât kılardı.” (Müslim)
Ümmü Habîbe (r.a.), Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem‘in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
” من حافظ على أربع ركعات قبل الظهر وأربع ركعات بعدها حرم على النار”.
“Kim öğle (farzından) önce dört rekât ve sonra dört rekât kılarsa, ateş ona haram olur (ona dokunmaz).” (Nesâî)
Bu hadisler sahihtir. İslâmî mezheplerin bu konuda farklı tercihleri olmuştur. Özetle Müslüman, öğle farzından önce iki rekât veya dört rekât; farzdan sonra da iki rekât veya dört rekât sünnet kılabilir. Bunun büyük sevabı vardır.
Cuma Namazının Sünnetleri
Selmân el-Fârisî (r.a.), Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etti:
” من اغتسل يوم الجمعة، وتطهر ما استطاع من طهر ثم ادّهن أو مس من طيب، ثم راح فلم يفرق بين اثنين، فصلى ما كتب له، ثم إذا خرج الإمام أنصت، غفر له ما بينه وبين الجمعة الأخرى” (البخاري)
“Kim Cuma gününde yıkanır, gücü yettiği kadar temizlenir, güzel koku sürünür, sonra (Cumaya) gidip iki kişinin arasını açmaz, ardından kendisine ne kadar yazılmışsa (istediği kadar) namaz kılar, daha sonra imam (minbere) çıkınca onu dinlerse, diğer Cumaya kadar işlediği günahları bağışlanır.” (Buhârî)
Buna benzer sahih bir rivayeti Müslim de Ebû Hureyre (r.a.) yoluyla aktarmıştır.
“İbn Ömer, Cuma farzından önce çokça namaz kılıyor, farzdan sonra ise iki rekât kılıyordu. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in de böyle yaptığını söylüyordu.” (Buhârî, Ebû Dâvûd, İbn Hibbân, İbn Huzeyme)
İşte Cuma namazının sünnetlerinin belli bir rekât sayısı yoktur. Müslüman, Cuma farzından önce istediği kadar nafile namaz kılabileceği gibi, öğle namazının sünnetleri kadar da kılabilir.
Müslüman elbette farzları kılmalıdır. Allah’a daha fazla yaklaşmak ve O’nun mağfiretini dilemek isteyen kimse, sünnetleri de kılmaya çalışmalı, bu konuda gevşeklik göstermemelidir.
Hilafeti ikame etmek için çalışanlar, Allah’ın yardımını dilerken O’na yaklaşmak için çokça sünnet namaz kılarlar, nafile oruç tutarlar, O’nun yolunda bolca infakta bulunurlar, Kur’an okurlar ve onu anlayarak okumaya çalışırlar. İnsanlarla sürekli temas kurup davayı yüklenirler. Temaslarını ve dava çalışmalarını artırdıkça sevap kazanırlar. Tağutlara ve zalimlere karşı korkmadan ayağa kalkar, hakkı söylerler. O’nun yolunda ölümü temenni ederler. Daima imanî bir atmosfer içinde bulunup Allah’a bağlanırlar. O’nun için yaşar ve O’nun için ölürler.
Esad Mansur