Soru:
Şarap bardağı şeklinde üretilen veya içki bardağı olarak da rakı bardağı diye isimlendirilen bardaklar hadarattan mıdır? Bu bardaklardan su içilebilir mi?
Chevrolet otomobil hadarattan mıdır? Alınıp satılabilir mi?
Cevap:
- Hayat hakkında mefhumların toplamı hadarattır. Eğer bir şey bir mefhuma dayalı olursa hadarattan sayılır. Katolik rahibenin elbisesi tam tesettürlüdür. Fakat bu elbise bir dine ait, has ve özel bir elbisedir; dolayısıyla hadarettan sayılır. Müslüman kadın bu elbiseyi giyemez.
- Bir toplumda belli bir bardak içki bardağı olarak tanınıyorsa onu kullanmak caiz değildir. Zira bir mefhuma dayalı özel bir şey olmuştur. Sizin dediğiniz bardak da bu alana girer. Rakı veya içki bardağı olarak tanınır. Böylece bu bardakla içilmez ve alışverişi yapılmaz.
- Bazı eşyalar haç şeklinde yapılmış olabilir; sanayisi bunu gerektirmiştir. Fakat haç olarak yapılmamış ve bir inanca göre yapılması amaçlanmamıştır. Bu durumda haç sayılmaz. Eğer Hristiyanlık inancına binaen veya ona benzemek için haç şeklinde bir şey yapılmışsa veya takılmışsa caiz değildir; onunla her türlü alışverişi yapmak haramdır. İnanıyorsa şirk olur.
- Chevrolet otomobil medeniyettendir. Sadece üzerinde haça benzer bir işaret vardır. Eğer bu haç ise veya bu maksatla takılmışsa arabayı kullanmak ve alışverişini yapmak caiz değildir. Ancak üzerindeki işaret sökülüp atılırsa kullanılabilir.
Adiyy İbn Hâtim’den şöyle rivayet edilmiştir:
Boynumda altın bir haçla Rasûlullah Sallallahu Aleyhi Ve Sellem’in yanına geldim. Bana,
” يا عديُّ! اطرحْ عنكَ هذا الوثَنَ.
“O putu boynundan çıkar at, ey Adiyy!” buyurdu. (Tirmizî, 3095)
Âişe RadiyAllahu Anhâ şöyle rivayet etti:
” أن النبي صلى الله عليه وسلم لم يكن يترك في بيته شيئا فيه تصاليب إلا نفقضه”
“Rasûlullah Sallallahu Aleyhi Ve Sellem, evinde haç şeklinde bir şey bulduğunda onu mutlaka kaldırırdı.” (Buhârî, 5952)
Esad Mansur